Zorgvuldigheid troef bij de verwerking van persoonsgegevens

Houdt u of uw onderneming zich op enigerlei wijze bezig met de verwerking van persoonsgegevens? Dan is het van groot belang dat u voldoet aan de daarvoor geldende wettelijke vereisten en waarborgen.

Dit wordt onderstreept door een recente uitspraak van de Rechtbank Groningen over de uitwisseling van persoonsgegevens van huurders tussen verschillende woningcorporaties, in verband met de beëindiging van huurovereenkomsten wegens hennepteelt.

Hennepconvenant

De verhuurder in kwestie, een woningcorporatie, is partij bij een hennepconvenant tussen de gemeenten Groningen en Haren, de daar werkzame woningcorporaties, de regiopolitie, het Openbaar Ministerie en Essent. Dit convenant beoogt de thuisteelt van hennep tegen te gaan.

Het hennepconvenant bepaalt dat een voormalig huurder van een woningcorporatie na beëindiging van de huurovereenkomst vanwege hennepkweek, een aantal jaar niet meer in aanmerking komt voor een woning van één van de woningcorporaties in de gemeente Groningen.

Ter uitvoering van dit convenant plaatsten de bij het convenant aangesloten woningcorporaties een aantekening bij de gegevens van hun gewezen huurders op Woningnet. Zo ook de verhuurder in kwestie. Daarmee was het voor andere woningcorporaties kenbaar dat een eerdere huurovereenkomst was beëindigd in verband met hennepteelt.

Strijd met de Wet bescherming persoonsgegevens

De rechtbank merkt dit aan als de verwerking van strafbare gegevens van de huurder ten behoeve van derden, die in dit geval niet is toegestaan. Het door de huurder gevorderde verbod op deze verwerking van zijn persoonsgegevens wordt daarom toegewezen. Onder meer omdat voor de wijze waarop deze gegevens werden verwerkt, niet de door de Wet bescherming persoonsgegevens (“Wbp”) voorgeschreven procedure was gevolgd. De woningcorporatie had conform de Wbp melding gedaan bij het College bescherming persoonsgegevens van het feit dat zij persoonsgegevens op Woningnet verwerkt. In strijd met de Wbp had zij echter het doel van de onderhavige gegevenswerwerking – het tegengaan van hennepteelt in sociale huurwoningen – als het soort persoonsgegevens – strafrechtelijke gegevens – niet in deze melding opgenomen.

Wees alert op de regelgeving!

Het beleid ter bestrijding van thuisteelt werd hier flink doorkruist. Dat was niet nodig geweest als de door de Wbp voorgeschreven procedures in acht waren genomen.

Wees er daarom bij de verwerking van – al dan niet strafrechtelijke – persoonsgegevens alert op dat u niet in strijd handelt met de Wbp en andere toepasselijke regelgeving. Daarmee voorkomt u vervelende complicaties.

Zorgplicht van makelaars

In Nederland kiezen steeds meer huiseigenaren ervoor om hun te koop staande woning tijdelijk te verhuren. In veel gevallen wordt voor de bemiddeling bij de verhuur een makelaars- of bemiddelingskantoor ingeschakeld.

Onbetrouwbare huurders

Deze tijdelijke verhuur is nooit vrij van risico’s. Eigenaren hebben natuurlijk belang bij nette huurders die tijdig de huurpenningen betalen en aan het einde van de huur de woning volgens afspraak opleveren. Toch gebeurt het met regelmaat dat huurders nalatig blijven met het betalen van de huur ofwel met de noorderzon blijken te zijn vertrokken. Ook komt het op steeds grotere schaal voor dat huurders de woning uitsluitend huren om daar een hennepplantage aan te leggen. De schade aan de woning is vaak aanzienlijk.

Zorgplicht makelaar

De makelaar die in opdracht van de verhuurder bemiddelt bij de verhuur heeft een zorgplicht jegens de verhuurder. Hij moet onderzoek doen naar de solvabiliteit en geschiktheid van de kandidaat-huurder. Concreet houdt dit in dat een makelaar in ieder geval moet proberen te achterhalen op welke manier de kandidaat-huurder zijn inkomen verkrijgt, bijvoorbeeld door het opvragen van een werkgeversverklaring en een recente loonstrook bij de kandidaat-huurder. Zie voorbeeld van deze uitspraak van het gerechtshof Arnhem. Er valt veel voor te zeggen dat deze zorgplicht nog verder reikt en dat de makelaar ook moet vragen naar het voorgenomen gebruik. Als de makelaar ook de huurpenningen incasseert, zal deze alert moeten zijn dat de persoon die betaalt dezelfde is als de huurder. Als dat niet zo is, kan dat een indicatie zijn voor verboden onderverhuur, verboden ingebruikgave of zelfs georganiseerde hennepteelt.

Persoonsverificatie door extern bureau

Sommige makelaars kiezen ervoor om de persoonsverificatie te laten uitvoeren door een extern bureau. Als later blijkt dat dit bureau fouten heeft gemaakt bij de verificatie dan is het makelaarskantoor hier jegens de verhuurder toch voor aansprakelijk. Dit neemt niet weg dat er grond zal kunnen zijn voor het makelaarskantoor om op haar beurt het extern bureau aan te spreken voor de schade.

Dit alles geldt natuurlijk behoudens andersluidende afspraken tussen de makelaar en diens opdrachtgever. De makelaar doet er verstandig aan dergelijke afspraken schriftelijk vast te leggen zodat hij deze kan bewijzen.

Boetebeding in ROZ huurovereenkomst bekritiseerd

Als verhuurder van bedrijfsruimte gebruikt u waarschijnlijk de modelhuurovereenkomst met bijbehorende algemene voorwaarden van de Raad van Onroerende Zaken (“ROZ”). ‘Goed geregeld’ zult u misschien denken, maar onlangs liet de kantonrechter te Amsterdam zich op verrassende wijze uit over het boetebeding in verband met te late huurbetaling in deze algemene voorwaarden.

Inhoud van het ROZ boetebeding
Op grond van dit boetebeding verbeurt de huurder per kalendermaand een boete ter hoogte van een percentage van het verschuldigde per kalendermaand, met een bepaald minimum bedrag per maand.

Voor een verhuurder is dit natuurlijk een belangrijk beding, dat ook al sinds jaar en dag in de algemene voorwaarden voorkomt. Over het overeengekomen minimum bedrag bestond nauwelijks discussie. Het is ook weer opgenomen in de nieuwste ROZ algemene voorwaarden van oktober 2012.

ROZ boetebeding: goed geregeld?
Met dit beding lijkt u het als verhuurder goed voor elkaar te hebben. Maar dat valt tegen. Dit blijkt uit de uitspraak van de kantonrechter te Amsterdam over de uitleg van het boetebeding, dat als volgt luidde:

“(…) verbeurt huurder aan verhuurder van rechtswege per kalendermaand (…) een direct opeisbare boete van 2% van het verschuldigde per kalendermaand, (…), met een minimum van € 300,- per maand.”

De kantonrechter gaat aan het minimum voorbij, omdat hij de betekenis daarvan niet duidelijk vindt.

Geef duidelijkheid in de huurovereenkomst!
Hoe duidelijk de betekenis van het ROZ boetebeding u als verhuurder ook voorkomt, de huurder en de rechter kunnen hier anders over denken. Om zo veel mogelijk uit te sluiten dat de rechter aan het minimumbedrag voorbij gaat, waardoor de boete aanzienlijk lager kan uitvallen, adviseer ik om in de huurovereenkomst duidelijk te bepalen wat de betekenis van het boetebeding is, en u hierover juridisch goed te laten adviseren. Dit is extra relevant omdat het percentage van de boete in de nieuwste algemene voorwaarden is verlaagd van 2% naar 1%.